Beetje groei is beter dan een beetje krimp

Na een aantal jaar heb ik weer een thuisabonnement op het Financieel Dagblad. Zo ben ik voor ik op mijn werk ben bij op het terrein van de economische nieuwtjes. En dat is best nuttig.

Door het dagelijks lezen van het economische nieuws kan ik er niet omheen. Er zijn tekenen van herstel. Of beter het dieptepunt van het verval lijkt voorbij. Tuurlijk er gaan nog wel wat tegenvallers komen. Zo zal een extra bezuinigingspakket de groei in Nederland wel weer af gaan remmen. Dat is in elk geval de dominante verwachting.

Los van de korte termijn factoren is er iets structureel anders dan een aantal jaar geleden. En daar lees je dan weer weinig over in de krant. Maar het zijn twee zaken die je vrij makkelijk zelf kan volgen. De eerste is de wereldhandel. Sinds 2008 is de groei van de wereldhandel op een veel lager niveau terecht gekomen. Er is echt sprake van een trendbreuk. Dit is een prima indicator van de economische activiteit. Zo lang de wereldhandel op een laag pitje draait verwacht ik geen nieuw groeiwonder. De tweede is de ontwikkeling van private besparingen (je kan ze nazoeken bij IMF). Hier zien we een fundamentele verandering. Private besparingen nemen overal ter wereld toe behalve in Azië. Huishoudens en bedrijven besparen tegenwoordig een groter deel van hun inkomen dan voor de crisis. Wat men spaart kan men niet uitgeven. Dit verklaart de conjuncturele zwakte. Zo lang mensen, zelfs tegen ultra lage rentes een steeds groter deel van hun inkomen blijven sparen zal het herstel zwak blijven.

Ik somber niet over de groei. Beetje groei is beter dan beetje krimp. Maar meer dan een beetje zal het voorlopig niet worden.

Economische groei in Nederland

Het CPB is vandaag, 16 juni, gekomen met de nieuwe groeiverwachting voor de Nederlandse economie. Dit is de groeiverwachting waarmee we in Den Haag moeten proberen de rijksbegroting rond te maken. Hoewel rond, een tekort stond gegeven eerdere negatieve berichten al vast.

Van de site van het CPB:

• De Nederlandse economie krimpt in 2009 naar verwachting
  met een niet eerder vertoonde 4¾%. Voor 2010 wordt een
  krimp van ½% voorzien.
• In navolging van de relevante wereldhandel neemt de uitvoer
  van goederen dit jaar af met ruim 15%.
• De werkloosheid loopt snel op, van 3,9% in 2008 tot 9½% in
  2010.
• De inflatie bedraagt 1% in 2009 en 1¼ in 2010.
• De gemiddelde contractloonstijging is in 2009 nog 3%, maar valt volgend jaar
  terug tot 1½%.
• De overheidsbegroting belandt diep in de rode cijfers. In 2009
  bedraagt het begrotingstekort 4,1% BBP, terwijl het tekort volgend
  jaar zelfs op 6,7% BBP uitkomt.

Een historische terugloop van het BBP staat ons dit jaar dus te wachten. Komt vooral ook door een ongekende terugval van de wereld handel van 15 1/4 procent. Naoorlogs hebben we dit nog niet eerder gezien. Een min van bijna 5% dus, is toch positiever dan de Rabo die uitgaan van -6%. Maar goed er moet natuurlijk wat neerwaards bij te stellen blijven.

Vooruitzicht voor 2010 is inmiddels ook krimp, wel bescheiden, -0,5%. Snel herstel is als scenario dus steeds minder inzicht.

Opvallend feit uit de raming is overigens dat Nederland het in 2009 volgens de verwachting nog net iets beter doet dan de EU. Waar de EU een ronde -5% scoort staat de Nederlandse raming op -4 3/4%.

Wat levert deze somberte nu op? Zoals het er nu naar uitziet zijn we eind 2010 in Nederland zo'n 5 1/4% armer dan op de piek in 2008.